TRUNG TÂM GIA SƯ GLORY    -    TRUNG TÂM UY TÍN TẠI HẢI PHÒNG.    ĐỊA CHỈ: NGÕ 275 ĐÔNG KHÊ, NGÔ QUYỀN, HẢI PHÒNG

Tỷ suất và khối lượng giá trị thặng dư tính như thế nào?

Thứ tư - 29/12/2021 22:46
Để hiểu sâu hơn trình độ cũng như quy mô của sự bóc lột giá trị thặng dư, ta sẽ cùng tìm hiểu 2 phạm trù Tỷ suất và khối lượng giá trị thặng dư. Đồng thời, xét một ví dụ cụ thể để làm rõ lý thuyết nhé.
Nhà tư bản bóc lột giá trị thặng dư như thế nào?
Nhà tư bản bóc lột giá trị thặng dư như thế nào?

1. Bản chất của giá trị thặng dư
Như vậy, từ sự nghiên cứu về nguồn gốc của giá trị thặng dư ta thấy rằng, giá trị thặng dư là kết quả lao động không công của người lao động làm thuê tạo ra và bị nhà tư bản chiếm đoạt. Giá trị thặng dư được coi là một phạm trù riêng của phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa, nghĩa là chỉ có trong PTSX tư bản chủ nghĩa mới có khái niệm Giá trị thặng dư các bạn nhé.
Xét về bản chất kinh tế - xã hội thì GTTD biểu hiện quan hệ giai cấp ; nó phản ánh quan hệ bóc lột của giai cấp tư sản đối với giai cấp công nhân. Giai cấp tư sản làm giàu dựa trên cơ sở thuê mướn sức lao động của giai cấp công nhân. Tuy nhiên, Mác đã vượt qua các nhà kinh tế trước đó, khi ông mô tả được quan hệ bóc lột này không phải là dùng bạo lực để tước đoạt mà nhà tư bản vẫn tuân theo các quy luật giá trị, vẫn trả công cho công nhân bằng đúng với giá trị hàng hóa sức lao động, mà vẫn có giá trị thặng dư.
Còn ngày nay, quan hệ đó vẫn đang diễn ra nhưng với trình độ và mức độ rất khác nhau, rất tinh vi và dưới hình thức văn minh hơn so với cách mà nhà tư bản đã từng thực hiện trong thế kỷ XIX.
Các bạn thân mến, để hiểu sâu hơn trình độ cũng như quy mô của sự bóc lột GTTD, ta sẽ cùng tìm hiểu 2 phạm trù Tỷ suất và khối lượng giá trị thặng dư ngay sau đây nhé :
2. Tỷ suất giá trị thặng dư
+ Tỷ suất giá trị thặng dư là tỷ lệ phần trăm giữa giá trị thặng dư và tư bản khả biến cần thiết để tạo ra giá trị thặng dư đó.
Nếu gọi m’ là tỷ suất giá trị thặng dư ; m là giá trị thặng dư ; v là tư bản khả biến cần thiết để tạo ra m.
Ta có công thức: m'=(m/v)x100% (1)
Theo ví dụ nêu ở phần quá trình sản xuất giá trị thặng dư trong video trước (3.3) thì :
m’ = 15$/15$ x 100% = 100%
Trường hợpnày có nghĩa là, nhà tư bản ứng ra 15$ thuê công nhân sẽ thu về được 15$ giá trị thặng dư.
Tỷ suất giá trị thặng dư phản ánh chính xáctrình độ bóc lột công nhân của nhà tư bản. Tỷ suất này nêu rõ, trong tổng số giá trị mới do sức lao động vừa tạo ra thì công nhân được hưởng bao nhiêu phần, còn bao nhiêu phần nhà tư bản chiếm đoạt.
Ta biểu thị trên sơ đồ thì thấy rằng, Giá trị mới người công nhân tạo ra là : v + m. Trong đó, nhà tư bản trả cho công nhân là v, còn bóc lột giá trị thặng dư là m.
Nhìn theo góc độ thời gian lao động, thì thời gian lao động cần thiết (ký hiệu là t) sẽ tạo ra v, còn thời gian lao động thặng dư (ký hiệu là t’) sẽ tạo ra m. Cho nên, tỷ suất giá trị thặng dư có thể được tính theo tỷ lệ phần trăm giữa thời gian lao động thặng dư (t’) và thời gian lao động tất yếu (t)
Công thức: m'=(t'/t)x100%
Tỷ suất giá trị thặng dư phản ánh trình độ khai thác sức lao động làm thuê.
Câu hỏi đặt ra ở đây ; khi khoa học kỹ thuật càng phát triển, thì ảnh hưởng thế nào đến tỷ suất giá trị thặng dư ?
Câu trả lời là, khi khoa học kỹ thuật càng phát triển, năng suất lao động càng cao,  thì thời gian lao động cần thiết tạo ra tư liệu sinh hoạt tái sản xuất sức lao động giảm sẽ giảm, (t giảm) kéo theo thời gian lao động thặng dư (t’) tăng lên. Do vậy, tỷ suất giá trị thặng dư càng lớn.
Tỷ suất giá trị thặng dư có quan hệ ngược chiều với thời gian lao động cần thiết và thuận chiều với thời gian lao động thặng dư. Như vậy, để nâng cao trình độ bóc lột công nhân làm thuê, các nhà tư bản ra sức kéo dài ngày lao động, tăng cường độ lao động và tăng năng suất lao động.

3. Khối lượng giá trị thặng dư
Tỷ suất giá trị thặng dư tuy phản ánh chính xác trình độ bóc lột, nhưng bản thân nó không biểu hiện lượng tuyệt đối của giá trị thặng dư. Để thấy được điều đó, Mác sử dụng đại lượng : Khối lượng giá trị thặng dư.
Khối lượng giá trị thặng dư: là lượng giá trị thặng dư được tính bằng tiền mà nhà tư bản thu được trong một thời gian nhất định
Nếu gọi M là khối lượng giá trị thặng dư, V là tổng tư bản khả biến , m’ là tỷ suất giá trị thặng dư.
Ta có công thức: M = m’.V
Khối lượng giá trị thặng dư phản ánh số lượng tuyệt đối giá trị thặng dư mà nhà tư bản thu được. Chủ nghĩa tư bản càng phát triển, thì khối lượng giá trị thặng dư càng lớn, vì trình độ bóc lột ngày càng nặng nề hơn và số lượng người bị bóc lột ngày càng nhiều hơn.
Ý nghĩa rút ra  từ công thức Khối lượng giá trị thặng dư cho thấy, những nhân tố chủ yếu ảnh hưởng đến khối lượng giá trị thặng dư là tỷ suất giá trị thặng dư và số lượng công nhân mà nhà tư bản sử dụng. Do đó, để đạt được mục tiêu giá trị thặng dư ngày càng nhiều, nhà tư bản vừa phải nâng cao trình độ bóc lột, vừa phải mở rộng quy mô bóc lột. Do vậy, ở video tiếp theo, chúng ta sẽ cùng bàn đến các phương pháp sản xuất giá trị thặng dư nhé.
Còn bây giờ, chúng ta sẽ cùng làm một bài tập Kinh tế chính trị để vận dụng kiến thức vừa nghiên cứu.

“Có 100 công nhân làm thuê trong một tháng sản xuất được 12.500 đơn vị sản phẩm với chi phí tư bản bất biến là 250.000 đô-la. Giá trị sức lao động 1 tháng của mỗi công nhân là 250 đô-la, tỷ suất giá trị thặng dư = 300%.Hãy xác định giá trị của một đơn vị sản phẩm và kết cấu giá trị của sản phẩm.”

 Lời giải
C = 250 000
V = 100 x 250 = 25.000
M = m’xV= 3x 25.000 = 75.000
G =( C+ V + M ) /12 5000 = 28$ (1 đv sp)
G = 20 c + 2v + 6m
 

Tác giả bài viết: Trần Hoàng Hải

Nguồn tin: Glory education:

Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 1 đánh giá

Xếp hạng: 5 - 1 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Liên hệ
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây