TRUNG TÂM GIA SƯ GLORY    -    TRUNG TÂM UY TÍN TẠI HẢI PHÒNG.    ĐỊA CHỈ: NGÕ 275 ĐÔNG KHÊ, NGÔ QUYỀN, HẢI PHÒNG

Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là gì?

Thứ tư - 13/10/2021 04:11
Kinh tế thị trường định hướn xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam được đề cập khá nhiều và phổ biến trên các phương tiện thông tin đại chúng. Tuy nhiên, giải thích và hiểu rõ về loại hình kinh tế thị trường này không phải ai cũng biết được, bởi nó bao hàm tính lý luận cao. Bài viết dưới đây, sẽ giúp bạn đọc hiểu rõ bản chất của thuật ngữ này nhé.
Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là gì?
Để hiểu được “Thế nào là kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa?”
Ta đi từ, bản chất "kinh tế thị trường" là gì?
          Có nhiều khái niệm về kinh tế thị trường , tùy theo góc độ lĩnh vực nghiên cứu khác  nhau như: kinh tế học, kinh phát triển, hay kinh tế chính trị… mà có những khái niệm khác nhau? Ở đây, dưới góc độ Kinh tế chính trị chúng ta giải thích vấn đề kinh tế thị trường là gì?
          Xã hội loài người luôn phát triển từ thấp tới cao, hình thái kinh tế ban đầu là kinh tế tự nhiên với đặc trưng là sản phẩm được sản xuất ra là để đáp ứng nhu cầu cá nhân, gia đình, bộ tộc (hay còn gọi là nền kinh tế tự cấp tự túc). Trải qua thời gian lâu dài, khi lực lượng sản xuất phát triển, khi có sản phẩm thặng dư, quan hệ trao đổi mua bán sản phẩm xuất hiện và phổ biến cũng chính là lúc Kinh tế hàng hóa ra đời. Tuy nhiên, ở giai đoạn này, dù xuất hiện kinh tế hàng hóa và có các hoạt động trao đổi mua bán, nhưng các hoạt động này vẫn mang tính tự phát, trao đổi chưa theo nguyên tắc thị trường. Nên, ở giai đoạn đầu, người ta gọi đó là Kinh tế hàng hóa giản đơn. Khi lực lượng sản xuất phát triển cao hơn, các quan hệ kinh tế đều được thực hiện thông qua thị trường và quan hệ hàng hóa - tiền tệ phát triển đến một trình độ nhất định sẽ đạt đến Kinh tế thị trường. Kinh tế thị trường được hiểu là Kinh tế hàng hóa phát triển ở trình độ cao trong đó, các yếu tố đầu vào, đầu ra của sản xuất đều được thực hiện thông qua thị trường. Khi đã qua trị trường, thì nó sẽ phải tuân theo nguyên tắc thị trường, hay nói cách khác, nó sẽ vận động theo quy luật thị trường: quy luật cạnh tranh, quy luật cung cầu, quy luật giá trị…
          Để dễ hình dung sự khác nhau đối với kinh tế hàng hóa giản đơn và kinh tế thị trường, ta có 1 ví dụ như sau:
kinh te hang hoa
Người nông dân

          Có một bác nông dân sở hữu một mảnh đất rộng. Trên đó, mọc rất nhiều các loại cây tự nhiên như như : ớt, chanh, cà chua … Sau khi dùng không hết các loại quả đó, bác quyết định mang đầu làng bán. Vì là việc trao đổi mua bán diễn ra, nên có thể coi hoạt động mua bán của bác nông dân là biểu hiện của kinh tế hàng hóa; tuy nhiên nó mới chỉ mang tính chất giản đơn do, việc mua bán mang tính tự phát, giá cả hàng hóa mang tính ngẫu nhiên.
          Bác nông dân thứ hai, cũng sở hữu một mảnh đất rộng. Tuy nhiên, khác với bác nông dân thứ nhất, bác này không khai thác  các cây tự nhiên trên mảnh đất đó vì nó không mang lại nhiều kinh tế. Bác quyết định ra chợ mua giống hoa về trồng, vì bác thấy rằng, trồng hoa có năng suất cao hơn, kiếm được nhiều tiền hơn. Nhưng để có giống hoa, bác phải qua thị trường (tức là chợ) để mua, cùng với mua phân bón và thuốc trừ sâu. Sau một thời gian trồng trọt, bác đem ra thị trường để bán. Nhưng khác với bác nông dân thứ nhất, bác nông dân thứ hai, không thể bán với giá ngẫu nhiên được. Bác phải tính toán giá bán hợp lý sao cho có lãi so với đồng vốn bỏ ra, nhưng không quá cao vì phải cạnh tranh với những người bán hoa khác.
Như vậy, hoạt động mua bán của bác nông dân thứ hai là biểu hiện của Kinh tế thị trường, do yếu tố đầu vào, đầu ra của sản xuất thông qua thị trường, theo nguyên tắc thị trường, quy luật của thị trường (QL cạnh tranh, cung cầu, giá trị…)
Với ví dụ đơn giản về hai người nông dân trên, ta đi đến kết luật về kinh tế thị trường: Kinh tế thị trường là hình thức phát triển cao của kinh tế hàng hóa, trong đó, các yếu tố, đầu vào đầu ra của sản xuất đều được thực hiện thông qua thị trường, và vận động theo nguyên tắc (quy luật) của thị trường.
trao doi mua ban
Kinh tế thị trường là nền kinh tế hàng hóa phát triển ở trình độ cao

Kinh tế thị trường khi xuất hiện cho đến  nay đã trải qua các giai đoạn: kinh tế thị trường tự do và kinh tế thị trường hiện đại. Do tính ưu việt của kinh tế thị trường là động lực để phát triển kinh tế, nên phần lớn các quốc gia trên thế giới đều hướng đến việc xây dựng kinh tế thị trường. Nhưng, do khác nhau về điều kiện kinh tế - chính trị - xã hội, nên mỗi quốc gia có những mô hình kinh tế thị trường khác nhau như: Mô hình kinh tế thị trường tự do mới ở Hoa Kỳ, Kinh tế thị trường xã hội ở Cộng hòa Liên bang Đức, Kinh tế thị trường ở Nhật Bản, hay như Kinh tế thị trường chủ nghĩa xã hội ở Trung Quốc…
Ở Việt Nam, sau khi xóa bỏ Kinh tế kế hoạch hóa tập trung bao cấp, vẫn trung thành với mục tiêu tiến lên chủ nghĩa xã hội, lấy “chủ nghĩa xã hội” là cái đích cần hướng tới, bởi vậy, chúng ta quyết định chuyển sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Kinh tế thị trường là phương tiện để đưa  nước ta tiến lên Chủ nghĩa xã hội, do vậy nó phải mang tính định hướng xã hội chủ nghĩa.
Chúng ta quan niệm rằng:
  • Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là nền kinh tế vận hành theo các quy luật của thị trường đồng thời góp phần hướng tới từng bước xác lập một xã hội mà ở đó dân giầu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh ; có sự điều tiết của Nhà nước do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo »
 
Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Viêt Nam
Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam

Với khái niệm này, cần nhớ 3 ý chính sau:
Một là, Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa trước hết phải là kinh tế thị trường nên nó sẽ vận hành theo các quy luật của thị trường.
Hai là, Mục tiêu kinh tế thị trường để thực hiện dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh. Lưu ý là 5 mục tiêu nhỏ phải được thực hiện đồng bộ với nhau, bởi thực tế trên thế giới có nhiều quốc gia, dân rất giàu (thu nhập bình quân/người cao), nhưng nước chưa mạnh (do bị lệ thuộc), xã hội thiếu văn minh (do chênh lệch giàu nghèo, phân biệt chủng tộc). Cũng có quốc gia rất mạnh (mạnh về quân sự, về hạt nhân) nhưng dân không giàu (đời sống khó khăn), và thiếu công bằng, thiếu dân chủ do quá quân phiệt... Định hướng xã hội chủ nghĩa là hướng tới các giá trị cốt lõi toàn diện của xã hội mới, đó là đó là cái đích mà kinh tế thị trường ta đang hướng tới..
Ba là, bản chất kinh tế thị trường ở Việt Nam cần có vai trò điều tiết của nhà nước, và dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Mô hình kinh tế thị trường tự do cạnh tranh ở nhiều quốc gia trên thế giới đã sụp đổ do thiếu sự điều tiết vĩ mô của nhà nước. Bởi vậy, xây dựng kinh tế thị trường ở Việt Nam nhất thiết phải có sự điều tiết của nhà nước và dưới sự lãnh đạo của Đảng. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng, nhà nước chỉ sử dụng các thực thể sẵn có (như doanh nghiệp nhà nước, lãi suất ngân hàng, đầu tư công …) để điều tiết vĩ mô chứ không can thiệp bằng cơ chế mệnh lệnh chỉ huy như mô hình kế hoạch hóa tập trung trước kia.
Vậy, đến đây, ta có thể kết luận rằng,  Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam vừa bao hàm các đặc trưng vốn có của kinh tế thị trường nói chung, vừa có đặc trưng riêng của Việt Nam. Đây là kiểu mô hình kinh tế thị trường phù hợp với đặc trưng lịch sử, trình độ phát triển, hoàn cảnh chính trị - xã hội của Việt Nam. Các bạn nhé !
Video bài viết

 

Tác giả bài viết: Trần Hoàng Hải

Nguồn tin: Glory education:

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Liên hệ
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây